Velayet, boşanma sürecinde ve sonrasında en çok merak edilen konulardan biridir. Türk Medeni Kanunu, velayete ilişkin kararlarda tek bir ölçütü esas alır: çocuğun üstün yararı. Bu ilke, velayetin hangi ebeveyne bırakılacağından kişisel ilişki düzeninin nasıl kurulacağına kadar sürecin bütününe yön verir.
Çocuğun Üstün Yararı İlkesi Nedir?
Çocuğun üstün yararı, velayet kararı verilirken ebeveynlerin değil, çocuğun ihtiyaçlarının ve gelişiminin esas alınması anlamına gelir. Mahkeme, velayeti belirlerken tarafların birbirine karşı ileri sürdüğü iddialardan çok, çocuğun fiziksel, duygusal ve sosyal gelişimi için hangi ortamın daha uygun olduğunu değerlendirir.
Mahkeme Velayeti Belirlerken Neleri Dikkate Alır?
Velayet kararında değerlendirilen başlıca kriterler şunlardır:
- Çocuğun yaşı ve gelişim döneminin gerektirdiği ihtiyaçlar,
- Çocuğun her bir ebeveynle olan bağı ve alışkanlıkları,
- Ebeveynlerin barınma, eğitim ve bakım imkânları,
- Çocuğun okul ve sosyal çevresindeki istikrarın korunması,
- Ebeveynlerin çocuğun bakımına fiilen ayırabileceği zaman,
- Belirli bir yaş ve olgunluğa ulaşmış çocuğun kendi görüşü.
Mahkeme, gerekli gördüğü hallerde pedagog veya psikolog gibi uzmanlardan sosyal inceleme raporu talep edebilir.
Velayetin Kendisinde Olmayan Ebeveyn İçin Kişisel İlişki
Velayet kendisine bırakılmayan ebeveyn ile çocuk arasındaki bağın sürdürülmesi amacıyla mahkeme, kişisel ilişki (görüşme) düzeni kurar. Bu düzen genellikle belirli gün ve saatleri, resmi ve dini bayramları, yarıyıl ve yaz tatillerini kapsayacak şekilde düzenlenir. Kişisel ilişki düzeninin belirlenmesinde de yine çocuğun üstün yararı esas alınır.
Velayetin Değiştirilmesi Mümkün müdür?
Velayet kararı kesinleştikten sonra da şartların değişmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi talep edilebilir. Örneğin velayet kendisinde olan ebeveynin çocuğun bakımını ihmal etmesi, sağlık durumunun elverişsiz hale gelmesi veya çocuğun üstün yararının başka türlü korunamayacağının ortaya çıkması gibi durumlarda velayetin değiştirilmesi davası açılabilir.
Sonuç
Velayet davalarında sürecin merkezinde çocuğun ihtiyaçları yer alır. Velayet talebinin veya kişisel ilişki düzeninin nasıl kurulacağının değerlendirilmesi, dosyanın somut koşullarına göre şekillenir. Velayet sürecinize ilişkin ön değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
