Nafaka, boşanma sürecinde ve sonrasında en sık gündeme gelen taleplerden biridir. Türk Medeni Kanunu, farklı ihtiyaçlara yönelik birden fazla nafaka türü öngörmüştür. Bu yazıda tedbir, iştirak ve yoksulluk nafakası arasındaki farklar ile nafaka miktarının belirlenmesinde dikkate alınan kriterler ele alınmaktadır.
Tedbir Nafakası
Tedbir nafakası, boşanma davası devam ederken eşlerden birinin ve varsa çocukların geçimini sağlamak amacıyla mahkemece geçici olarak takdir edilir. Dava süresince hüküm ifade eder ve kararın kesinleşmesiyle birlikte niteliği değişebilir; örneğin çocuklar için hükmedilen tedbir nafakası, boşanma sonrasında iştirak nafakasına dönüşür.
İştirak Nafakası
İştirak nafakası, velayet kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerine katılımını sağlamak amacıyla hükmedilir. Nafaka yükümlüsünün gelir durumu ile çocuğun ihtiyaçları birlikte değerlendirilerek miktar belirlenir. Çocuğun ihtiyaçlarının veya tarafların ekonomik durumunun değişmesi halinde iştirak nafakasının artırılması veya azaltılması talep edilebilir.
Yoksulluk Nafakası
Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek olan ve boşanmada daha az kusurlu ya da kusursuz olan eş lehine hükmedilir. Bu nafaka türünde tarafların evlilik süresince sürdürdüğü hayat standardı, çalışma durumu ve gelir düzeyi dikkate alınır. Yoksulluk nafakası süresiz olarak hükmedilebilir; ancak lehine nafaka hükmedilen tarafın evlenmesi, taraflardan birinin ölümü veya alacaklı tarafın yoksulluğunun ortadan kalkması gibi hallerde nafaka kaldırılabilir.
Nafaka Miktarı Nasıl Belirlenir?
Nafaka miktarının belirlenmesinde mahkeme tarafından değerlendirilen başlıca kriterler şunlardır:
- Tarafların gelir ve mal varlığı durumu,
- Evlilik süresince sürdürülen yaşam standardı,
- Nafaka talep edilen tarafın kusur durumu,
- Çocuğun yaşı, eğitim durumu ve ihtiyaçları,
- Nafaka yükümlüsünün ödeme gücü.
Nafakanın Artırılması, Azaltılması veya Kaldırılması
Nafaka miktarı, hükmedildiği tarihteki koşullara göre belirlenir. Tarafların ekonomik durumunda zamanla değişiklik olması halinde nafakanın artırılması, azaltılması veya tamamen kaldırılması talebiyle dava açılabilir. Bu davalarda da tarafların güncel gelir ve ihtiyaç durumu yeniden değerlendirilir.
Sonuç
Nafaka türleri ve miktarının belirlenmesi, tarafların somut koşullarına göre değişkenlik gösterir. Nafaka talebinize veya mevcut bir nafaka kararının gözden geçirilmesine ilişkin ön değerlendirme için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
